|
Savaş Mağduru Çeçen Yetimler |
Tarihin son yüzyılda gördüğü en kanlı savaşlardan birisi, halen Çeçenistan topraklarında devam etmekte; dünya kamuoyu ise bir milletin yok edilişini televizyon ekranlarında seyretmektedir.
Savaştan önce nüfusu yaklaşık bir milyon olan Çeçenistan halkı, 12 sene içerisinde 40 binden fazlası çocuk olmak üzere 300 bin şehit vermiştir. Savaştan dolayı 500 bin Çeçen, mülteci konumuna düşmüştür. Çeçenistan’da, fertlerinden birini kaybetmeyen ya da fertlerinden birisi sakat kalmayan aile neredeyse yok gibidir. Gözaltında kaybolanların, yargısız infaza maruz kalanların, temizlik operasyonlarında evleri yakılanların sayısına dair istatistikler ise mevcut değildir. Çeçenistan’da kalan halk her an ölüm tehlikesi ile karşı karşıyadır. Sürekli silahların patladığı, gece baskınlarının vaka-ı adiyeden olduğu Çeçenistan’da, yetişkin insanların bile tahammül edemediği şartlarla yüzleşmektedir Çeçen çocuklar.
Savaştan dolayı topraklarını terk etmek zorunda kalan Çeçenler, herhangi bir resmi statüleri olmaksızın, İnguşetya’da, Dağıstan’da, Azerbaycan’da, Türkiye’de, Kazakistan’da, Avrupa’nın birçok ülkesinde mülteci olarak yaşamaya çalışmaktadır. Birçok ülkede kaçak olarak kalan bu insanlar yakalandıklarında sınır dışı edilerek Rusya’ya iade edilmektedir. Özellikle İnguşetya’da kalan mülteciler çok sert geçen Kafkasya kışlarını çadırlarda geçirmektedir. Bu zor şartların en büyük mağdurları ise çoğu yetim ya da öksüz olan Çeçen çocuklardır. Savaş sonucu öksüz ve/veya yetim kalan çocuk sayısı 50 bine ulaşmıştır. 10 binden fazla Çeçen çocuk ise savaş sonucu sakatlanmıştır.
Savaş başladığı zaman dünyaya gelen çocuklardan hayatta kalabilenler şu anda 12 yaşına gelmiştir. Gözleri önünde anne ve/veya babaları öldürülen, türlü işkence ve tecavüze şahit olan çocukların çoğu, daha büyümeden psikolojik veya fiziksel sorunlarla karşılaşmaktadır. Birçoğu yetersiz beslenme ve soğuk sebebiyle hastalanan Çeçen çocuklar, tedavi imkanlarının çok kısıtlı olduğu bu bölgelerde hayatını kaybetmektedir. Savaş şartlarının Çeçen çocuklardaki izleri arasında, kalp rahatsızlıkları, onkolojik kan bozuklukları, ağır derecede zatürre, böbrek alerjisi, alerjik bronşit, anemi ve tüberküloz hastalıklarını saymak mümkündür.
Dünyanın birçok yerinde devam eden savaşlar arasında unutulan, bitti zannedilen Çeçen Savaşı’nın geride bıraktığı yetimlere sahip çıkılması gerekmektedir. Ana baba himayesinden mahrum olan, güvenlikleri tehdit altında olan Çeçen çocukların yaşam standartları, eğitimleri, manevi gelişimleri desteklenmeli; akidevi bir sorumlulukla bizlere emanet edilen Çeçen yetimlere sahip çıkılarak Çeçen halkının geleceği desteklenmelidir.
Ali Yandır
* Kafkas Çeçen Dayanışma Derneği Başkanı |
